Blog de Luís para "Filosofía da Ciencia e da Tecnoloxía" do IES Otero Pedrayo (Ourense) desde o curso 2009-2010.
Blogs e webs de "profes" do Otero Pedrayo.
Mostrando entradas con la etiqueta Lynn Margulis. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Lynn Margulis. Mostrar todas las entradas
miércoles, 14 de marzo de 2012
miércoles, 23 de noviembre de 2011
Morre a nosa querida Profesora Lynn Margulis, defensora do papel das bacterias na explicación da orixe e evolución da vida.
A bióloga norteamericana Lynn Margulis, autora dunha teoría que outorga un importante papel ás bacterias na evolución da vida na Terra, a simbioxénese, faleceu onte no seu domicilio, en Massachusetts, tras sufrir o pasado xoves un ictus que non puido superar. A noticia confirmouna o seu fillo, Dorion Sagan, a través da súa páxina de Facebook, a través da cal científicos de todo o mundo están deixando as súas condolencias. Horas máis tarde, a Universidade de Massachussett (Amherst), onde ocupaba unha cátedra no Departamento de Geociencias, fixo pública a súa morte. "Ela déixanos unha inmensa herdanza académica tanto polo seu orixinal pensamento como pola súa infatigable dedicación a investigar en múltiples campos da ciencia que nos din como funciona este mundo e en que se converteu ao longo do tempo", declarou o reitor da univesidad, Robert C. Holub. "É unha gran perda para o campus e para a súa familia".
Margulis, que tiña 73 anos, foi unha das poucas investigadoras cuxos achados figuran desde fai anos nos libros de texto. Nacida en Boston e licenciada en Ciencias pola Universidade de Chicago, desde os seus inicios centrouse na procura da orixe da vida e como esta se había feito forte no planeta.
A súa hipótese máis coñecida, e tamén máis polémica, afirma que a aparición das células eucariotas, que son as que teñen un núcleo co seu material hereditario -un paso fundamental na evolución da vida-, debeuse á incorporación mediante simbiose de varias células procariotas, que son as que non teñen ese núcleo celular diferenciado. Para Margulis, esta simbioxénese foi e é a base de todas as novidades biolóxicas, unha teoría contraria ao neodarwinismo, que defende a selección natural. Tamén foi unha pertinaz defensora da Teoría de Gaia, de James Lovelock, que considera ao planeta como un organismo vivo no que todo está interconectado.
Era moi nova, só tiña 19 anos, cando casou co astrónomo Carl Sagan, co que tivo ao seu fillo Dorion, agora tamén un coñecido biólogo que segue o ronsel científico dos seus pais. Pero a fama do esposo, do que se terminaría separando, non lle fixo sombra e Margulis converteuse nun dos membros máis novos da Academia Nacional de Ciencias de Estados Unidos (texto recollido de El Mundo, 23/11/2011).
Miles de abrazos, para sempre, desde este recuncho da Gallaecia (tan perto hai millóns de anos) ao que chegaron os seus ollos tan cheos de amabilidade, queridísima Profesora Margulis. Desde a vella Auria hoxe tamén moitos corazóns senten a súa dóce presenza e o seu vigor intelectual alén do mar.
viernes, 3 de septiembre de 2010
Carta e resposta de Lynn Margulis. Mil gracias por todo, profesora Margulis.
A nuestra siempre admirada y muy apreciada Profesora Lynn Margulis:
Permítame que, antes de nada, me presente y me disculpe de antemano por “robar” un poco de su tiempo. Mi admiración por sus relevantes investigaciones científicas y el entusiasmo de mis alumnos y alumnas en querer ponerse en contacto con usted me han convencido para enviarle este correo y pedirle su apreciadísima colaboración con nuestro humilde proyecto.
Mi nombre es Luis Martínez Costas. Soy Doctor en Filosofía por la Universidad de Santiago de Compostela con un trabajo sobre “El concepto de la voluntad en David Hume”. Actualmente trabajo como profesor de Filosofía en el Instituto de Enseñanza Secundaria “Otero Pedrayo” de Ourense (en Galicia, España), a 90 kms. de Vigo. Ese instituto es un tanto peculiar.
En este curso 2009-2010, hemos comenzado en la asignatura “Filosofía de la Ciencia y de la Tecnología” con el visionado de la serie COSMOS y haciendo referencia al galardonado en la edición II del premio Fonseca, dentro del programa ConCiencia de la Universidad de Santiago de Compostela: el eminentísimo científico e intelectual, James Lovelock y la gran revolución que supone su hipótesis Gaia.
A partir de las propias inquietudes de los alumnos, en las clases hemos creado blogs como motivo para investigar e indagar sobre las distintas ciencias, técnicas y tecnologías y sobre su relación con el arte, con la sociedad, con la política,… Hemos formado un grupo de discusión y debate a partir de la defensa de la energía nuclear por parte de James Lovelock, un club de lectura.
Además entramos en colaboración con el entusiasta equipo de profesoras de Biología, y especialmente Mª Carmen Manzano y Emilia Nogueiras (quienes, desde hace cinco años organizan una Semana de la Ciencia en el Instituto y presentan diversos trabajos y experiencias didácticas en los Congresos de “Ensinantes de Ciencias de Galicia”).
El objetivo inicial era ofrecerles a los alumnos una visión global (científica y filosófica de la obra de Darwin). Desde ahí comenzamos a leer también sus trabajos Peces luminosos, Microcosmos, ¿Qué es la vida?,...
Nos hemos embarcado también en la participación de un concurso de periodismo escolar convocado para jóvenes estudiantes por el diario español EL PAÍS (www.estudiantes.elpais.com). Nuestro periódico se llama DE REVOLUTIONIBUS y esta guiado por la idea de la ONU de conmemorar cada año a una cuestión de crucial importancia; este año 2010 como Año Internacional de la Biodiversidad. Ya a finales del curso pasado, he empezado a perfilar el trabajo para la nueva edición en esta experiencia de periodismo escolar.
Es en este punto en el que nos sentiríamos enormemente halagados si pudiésemos contar con su ayuda y colaboración. Nos complacería enormemente que nos dedicase un poco de su valiosísimo tiempo y contestase a un breve cuestionario que nos gustaría introducir como entrevista en nuestro proyecto DE REVOLUTIONIBUS.
Nuestra revista será escrita en inglés y en gallego. Al Igual que en Cataluña, como recuerda Vd. en su Prólogo al libro de nuestro también tan admirado Eduardo Punset, también en el otro extremo de la Península Ibérica, en Galicia, hay un idioma que en la época medieval fue el idioma europeo “culto y lírico” por excelencia.
Le enviamos un archivo adjunto en power-point, como señal de nuestro gran y ya lejano reconocimiento de su obra y de su persona. Gracias por su atención y he aquí nuestro breve cuestionario:
1. Muchas personas creen que la ciencia está en contra de los “valores morales” o que es un saber “anti-humanista”. Sin embargo, nosotros creemos que en la ciencia hay también “valores éticos” y “humanidad”. ¿Que opina usted? ¿Por qué la ciencia no es aún vista como un saber en el que también existen unos valores humanísticos?
2. ¿Cómo podrían la ciencia o los científicos liderar una nueva conciencia global, realmente concienciada y preocupada por Gaia? O sólo es cuestión de políticos y grandes magnates económicos?
3. ¿Cuál es su opinión sobre la energía nuclear? Comparte Vd. la defensa que de ella realiza James Lovelock? Podríamos recurrir a otras alternativas mejores?
4. ¿Debería haber limites en la ciencia o en su aplicación (estamos pensamos, por ejemplo, en la biotecnología)?
5. Por último, respecto a su propia teoría: ¿qué les diría a los que le critican su negativa a aceptar el azar como motor del cambio genético? ¿Cree que hay un “plan” en la Naturaleza?
De antemano, nuchísimas gracias por su atención. Siempre tendrá nuestra gratitud y afecto más sinceros.
SU RESPUESTA FUE ESTA:
24 de agosto de 2010
Amherst, MA, USA
Estimado Luis Martínez Costas,
Disculpe la tardanza en contestarle su carta. Primeramente, quiero darle las gracias por escribirme y por estar interesado en mis investigaciones científicas. También, gracias a sus alumnos por motivarles a contactarme. Es un placer para mi poderlos ayudar con su proyecto.
El curso de “Filosofía de la Ciencia y de la Tecnología” que describe es su carta debe ser muy interesante y estoy segura que sus alumnos lo disfrutan al máximo. Estoy de acuerdo con usted cuando dice que es sumamente importante brindarles a los alumnos una visión global y no limitada sobre la obra de Darwin.
Acerca de su cuestionario (preguntas 1-4), le recomiendo que lea Into de Cool: Energy Flow, Thermodynamics and Life por Eric Schneider y Dorion Sagan. Es un libro sumamente interesante y va aprender mucho más de lo que le pueda decir o explicar en esta carta. Puede visitar su página de Internet en www.intothecool.com. También, le recomiendo que lea Symbiogenesis: A New Principle of Evolution por Boris Mikhaylovich Kozo-Polyansky. Este libro acaba de salir a la venta y fue editado por esta servidora. La traducción de ruso a ingles fue hecha por Victor Fet y la introducción por Peter H. Raven. En cuanto a la ultima pregunta, el motor de cambio genético no es al azar, es química. Cuando estudiaba era claro que solo había plantas y animales. Como los animales tienen que comer plantas, el origen de la vida era el origen de las plantas. Si el origen de la vida es el origen de las plantas, entonces es el origen de la clorofila. Y por esto han buscado clorofila en el espacio. Hoy en día parece muy inocente, pero pienso lo mismo sobre los genes. Los genes son productos de las células. Las células se habían desarrollado, no sé exactamente como, pero como sistema de energía, física, química que luego han desarrollado genes. Todos los seres vivos tienen genes hoy en día. Pero eso fue después, en mi opinión y la opinión de personas que han trabajado con esto. Yo no niego nunca la existencia de mutaciones al azar, pero lo que han producido son bacterias que continúan en animales y plantas. Cuando tú mides el efecto de una mutación lo que ves es la perdida de características. Si haces mutagénesis con una mosca Drosophila melanogaster no sale una mejor, más grande o más ágil, sino que la que sale es una enferma o una mutante. No rechazo la idea de mutación, que regula unos procesos y tienen una influencia, pero no es la forma de pasar de una especie a otra.
Le pedí a Melishia Santiago, una de mis alumnas graduadas, que por favor le envié por correo postal alguno de mis ensayos que he publicado acerca de estos temas. Espero que sean de gran ayuda. Les deseo la mejor de las suertes y saludos cálidos a usted y a sus alumnos.
Sinceramente,
Prof. Lynn Margulis
Distinguished University Professor
Department of Geosciences
University of Massachusetts, Amherst
611 North Pleasant Street
Amherst, MA 01013.
martes, 20 de julio de 2010
Ao redor de James Lovelock... ou "Gaia or Earth is alive" por Pablo Romero.
Xa o indicabamos nos primeiros días de curso, lembrando ao galardoado na II edición do Premio Fonseca. A figura de James Lovelock e as súas opinións deron lugar a un debate aberto no grupo "Arquimedes en Ourense 09-10". Pablo Romero -á parte de outras moitas cuestións- traballou sobre a idea de Gaia e presentou este artigo:
Gaia or Earth is alive. Designed by James Lovelock in 1969 and championed by Lynn Margulis, the “Gaia hypothesis” is a scientific model that postulates that life promotes and keeps the conditions to be suitable for itself. So, the biosphere behaves like a coherent whole-life where its characteristics feature of self-regulation delivery their appropriate conditions of temperature, chemical composition, and salinity in the oceans.
The idea of Earth as a lively entity was present in almost that all phases in history. The animism had a fort and special establish in the oldest cultures of hunter-gatherer. Everything that us surrounds is lively and it has soul, even the cosmos arrives at be seen as a group that by itself life would possess. Greeks and Romans (origin of what today call Western civilization) designated to the mother Earth such as a goddess Gea. Thus, Tales of Mileto compares our planet with an animal, and for Anaximandro and Pitágoras, the Earth is an organization.
In the Renaissance, the idea continues thanks to Gilbert and of the great astronomer Kepler; and even during the Modernism or the Romanticism, with representatives as Goethe, Beethoven or Newton. Specifically, was Hutton who proposed the creation of a new science, Geophysiology (physiology of Earth), and he worked supposing to the Earth as a superorganisation. Later Vernadsky will employ the idea of biosphere. All of this will be the previous scientific ideas to the theory of Lovelock.
In short, from the Renaissance it will appear two possible and antagonic views about the world: the organical (organic perception former of things, that still lasts currently) and the mechanistic (that appears with the development emerged from the Industrial Revolution). First authors fluctuated simultaneously between both visions. It was this the case of Kepler and Newton in the physical sciences, or of Lamark and Darwin in the biological ones, that move forward in the mechanical conception of the world, but without leaving never sideways the vision organical. In what adverts to the contemporary period, triumphs the neodarwinismo, and just non scientific models seem oppose to its postulates. It will be at the start of the twentieth century when Vernadsky agrees the scientific bases of the vision that, later and without knowing, will spread Lovelock. Among other things, said that the biosphere gives suitable means for the existence of the life and that, all in all, “the life is needed to herself to remain lively”. By the end of the decade of 1960, James Lovelock worked for the NASA in the construction project of a system that allowed detecting life in Mars. Giving him returns to the issue, found out of the red planet could not have abundance of life, then if thus was, this would modify the ones owned by its environment radically. Its atmosphere was chemically lifeless and the conclusion of Lovelock was that in Mars could not be life.
The impact of "Gaia hypothesis" on the cultural life. The real impact and meaning of the hypothesis is being arrived not only at science but also at literature, psychology, economy, policy, ethics or philosophy.
Starting from ideas of Lovelock, emerged a lot of studies, conferences, books and additions to the original theory. Its implications cover all the human knowledge in so broad aspects as the ethics, the philosophy, the psychology, the economy or the policy, all of them views from Gaia. Respect of the policy and of the culture, the most radical proposal that emanates of the hypothesis is the notion of that Gaia possesses conscience.
Its influence also covers the scientific literature, with writers as Fritjof Capra with its work The Website of Life, Stephan Harding with Cheer up you Earth: Science, Intuition, and Gaia, in addition to be a central topic in some of Isaac Asimov's works; the music, with American composers as Nathan Currier and James Taylor, or the Spanish group of heavy metal/folk rock Magician of Oz, who has written two songs: "Gaia" and "Gaia's Revenge", in which the alteration of the Earth's natural balance is condemned by the human being. The film world and of the television, with movies such as a Virus, End Fantasy or the very recent Avatar (directed by James Cameron and that takes place in a so-called “planet Pandora”, in which all organisations have a biological ability to connect their minds. The natives of this planet advert to “Eywa”, a sort of Mother of the Earth. A reference is done in the movie to the hypothesis Gaia when a character, praying to Eywa, pronounces: “killed their mother”). Also in TV-series as Edge of Darkness, Eureka or in some chapters of the series of animation South Park.
Grazas, Pablo.
A fotocomposición, por suposto, de Luchi. Grazas, Luchi, por todo o teu traballo.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)
