Mostrando entradas con la etiqueta ano internacional. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta ano internacional. Mostrar todas las entradas

sábado, 17 de julio de 2010

En "lembranza" de que 2011 será o Ano Internacional dos Bosques...

A árbore sempre tivo unha significación especial. É símbolo de fortaleza, de vigor e de "medrar cara ás alturas", de eterna superación.
As sequoias: uns xigantes anclados na Terra. A secuoia é unha conífera que se caracteriza polo seu extraordinario tamaño. De feito, é o ser vivo máis grande do planeta, pola súa lonxevidade e pola calidade da súa madeira. Son as árbores de maior altura da Terra. Coñécense dúas especies de secuoias, de xénero distinto, que principalmente viven en California e plántanse nos xardíns de case todo o mundo desde hai dous séculos. Estas dúas especies existen no famoso parque de Yellowstone: a Secuoia Vermella (Sequoia Sempervirenes), que alcanza os 95 metros de altura, con grosas cortizas fibrosas de gran resistencia; e a Secuoia Xigante (Sequoiadendron Giganteum), que alcanza os 80 metros de tamaño e 24 metros de perímetro na súa base. O segredo de tantas virtudes radica na súa particular forma de crecer. A partir dunha raíz común, o seu tronco subdivídese na base en varios troncos que medran de forma independente, así un non necesita dos outros para vivir. Pero no caso de que un deles sexa atacado por unha praga ou unha enfermidade, a savia dos outros troncos actúa para salvar a parte danada. Para que medren ben teñen que estar nun lugar abrigado, polo que debe situarse entre grupos arbóreos para protexerse de fortes ventos e xeadas. Na actualidade, as únicas árbores vivas que superan os 100 metros, son as Secuoias Vermellas. Nos Estados Unidas hai ducias de secuoias que superan os 105 metros. A maior de todas, coñecida como Mendocino Tree, situada en Montgomery State Reserve, en setembro de 1998 mediu 112,01 metros. En Galicia tamén hai algún exemplar de secuoia (na imaxe), coma o plantado nos precisosos, coidados e sorprendentes xardíns do Castelo de Soutomaior, na provincia de Pontevedra.
A simboloxía das árbores. Para os celtas, afeitos á observación e deleite de cada recuncho da natureza, cada especie de árbore posuía un significación concreta. No mundo celta, a natureza estaba chea de maxia e cada árbore ten significado de seu. O bidueiro representaba o principio das cousas e era usado para purificar. O cancereixo afastaba as influencias malignas, era un símbolo de protección. O freixo era a árbore da vida e posuía poderes máxicos. O ameneiro significa forza emocional e perseverancia. O salgueiro simbolizaba o equilibrio emocional e a rexeneración. A abeleira era a posuidora da sabedoría e o coñecemento. O acivro era símbolo de loita e protección. O sabugueiro era unha árbore máxica relacionada coas fadas e as súas flores servían para combater os feitizos. A mazaira era a árbore do máis alá, representaba o amor, o poder e a mocidade. O olmo é o símbolo da vitoria e do logro de novas cimas. O teixo, a "árbore sacra", simboliza o renacemento, asóciase á morte e á outra vida. O piñeiro representaba a fertilidade e a protección. A figueira, ademais, apuntaba á idea de abundancia. A nogueira era o símbolo da sabedoría e a ciencia. Con todo, a máis importante era o carballo, árbore sagrada dos celtas, o señor do bosque, representante do poder e da forza. A faia era tamén un símbolo de poder: a raíña dos bosques, o homólogo feminino do carballo. Neste contexto simbólico, cabe lembrar a seguinte anécdota, do esgrevio escritor que dá nome ao noso IES e que escribiu unha marabilloso Ensaio histórico sobre a cultura galega, onde se enxalza o "celtismo" que recorre toda a historia cultural de Galicia. A anécdota é a seguinte: o día que naceu Otero Pedrayo, o 5 de marzo de 1888, o seu pai plantou esa araucaria, que Don Ramón sempre a tivo "coma un irmán"; pero coma un fatídico presaxio, un violento vendaval derrubouna poucas semanas antes da súa morte, o 10 de abril de 1976.
A árbore de Nadal. Existe unha lenda que conta que no século VIII, un monxe inglés chamado Winfrid talou en Noiteboa un carballo, que era utilizado nas festividades pagás para ofrecer vidas en sacrificio. Nese mesmo lugar brotou milagrosamente un abeto. Por iso a súa especie tomouse como emblema do cristianismo. Tamén se coñece unha lenda que di que a árbore de Nadal foi descuberta por Perceval, un cabaleiro da mesa redonda do rei Arturo. Mentres o cabaleiro buscaba o Santo Graal ou cáliz da última cea de Xesús viu unha árbore chea de luces brillantes, que se movían como estrelas. O escritor alemán Goethe, no seu libro Werther, tamén fixo mención a un frondoso arbusto cheo de caramelos e figuras relixiosas. Unha das lendas conta que un monxe inglés, San Bonifacio, que organizou a igrexa francesa, atopou nunha das súas viaxes un grupo de pagáns ó redor dun gran piñeiro no momento en que ían sacrificar un neno en honra ó Deus Thor. Para evitar o sacrificio e salvar ó mozo, San Bonifacio derrubou a árbore cun poderoso e potente golpe de puño. O santo díxolle ós pagáns que ese piñeiro era a árbore da vida e da vida eterna de Cristo.
Os textos, de Merche Carballo e Raquel Losada; o debuxo de Dorri; as fotocomposicións, de Luchi Girola.

jueves, 15 de julio de 2010

2010. Ano Internacional da Biodiversidade.

En honra ao seu traballo de incansable naturalista e magnífico divulgador, o III Premio Fonseca recae neste ano 2010 en Sir David Frederick Attenborough. Nado o 8 de maio de 1926 en Londres, pioneiro mundial nos documentais sobre natureza desde a BBC, é un dos científicos divulgadores naturalistas máis recoñecidos en todo o planeta. Defensor do medioambiente e agnóstico convencido, ten recibido ao longo da súa vida as máis altas e distinguidas condecoracións de honra científica e política. Fora xa galardoado o pasado ano 2009 co Premio Príncipe de Asturias.
Sen dúbida que estas son iniciativas absolutamente imprescindibles para non esquecer a dramática situación que viven moitas especies do noso planeta. Botemos unha rápida ollada...a algunhas especies animais en grave perigo de extinción porque son atrapadas para o consumo de carne ou para ser comercializadas ou ven como ano tras ano se reduce o seu hábitat...
Ñandú: Frecuenta pradarías, estepas, sabanas, palmares e bosques abertos. As causas da súa diminución son a súa matanza para extraerlle as plumas, ou para ou uso da súa carne e dous seus ovos no consumo humano.
Pato Crestudo: Vive en lagoas, esteros e ríos con vexetación arbórea marxinal. As causa principal da súa diminución é os seu consumo da súa carne.
Oso Formigueiro: Sabanas, montes abertos, selvas ou bosques e pasteiros, onde existen hormigueiros, termiteiros... As causas da súa diminución débense a que é capturado para levalo a zoolóxicos, circos ou para coleccionistas e que foi perseguido para consumir a súa carne e utilizar o seu coiro.
Tapir: Atópase nas selvas amazónicas. A principal causa da súa diminución é a destrución do seu ambiente. É cazado e enviado a zoolóxicos ou como "trofeos" e, ás veces, úsase a súa pel e a súa carne.
Cervo dos pantanos: Vive en lagoas, esteros, beiras de arroios e de ríos, rodeados de montes ou de selvas, ou en lagoas no interior de illas. É cazado pola carne e a pel. Tamén o cazan para empregalo como "trofeo".
Tamén hai árbores centenarias en perigo de extinción. Segundo recolliamos dos medios de comunicación, hai máis de 100.000 árbores centenarias no Reino Unido. O setenta por cento de todas as árbores máis vellas de Europa. Moitos deles están en serios problemas de extinción. O “Ancient Tree Hunt” é un proxecto de cinco cinco anos dirixido por Woodland Trust, que leva o rexistro de cada árbore vella do Reino Unido. Ata o momento rexistráronse 38.000 árbores centenarias, grazas ao labor dos ecoloxistas e á colaboración pública. Consideránse árbores moi vellas a todas aquelas que son verdadeiramente vellas dentro da especie á que pertencen. Deste xeito, un carballo que ten 600 anos clasifícase dentro dos máis antigos da súa especie, o mesmo que unha faia que teña máis de trescentos. Os bidueiros, que teñen unha media de vida máis curta, son considerados vellos aos dous séculos. Estas árbores son verdadeiros tesouros ecolóxicos xa que posúen historia e presenza. Son parte do patrimonio natural. Estas árbores cumpren funcións importantes na ecoloxía dos bosques porque provén hábitats especiais para plantas exóticas, para insectos, para aves e mamíferos. Tres cuartas partes das dezasete especies de morcegos no Reino Unido póusanse sobre eles. Algunhas especies de plantas só poden sobrevivir nas árbores máis vetustas e algúns raros líquens só poden crecer na súa cortiza. Pero, estas árbores atópanse en perigo de extinción e unha vez que desaparezan nada poderá facerse. Os agricultores aran demasiado preto deles ou utilizan fertilizantes e pesticidas que lles afectan, a defecación dos animais son veleno para eles, os camiños poden oprimir as súas raíces, e estas árbores importantísimas para o noso medio ambiente derrúbanse. Como non van a estar "estresadas" as nosas queridas árbores?
 Esta foi unha noticia que elaborou Nessy. Imaxe, de Dorri